Ciechanowskie kobiety z przeszłości

W Dniu Kobiet przypominamy bardziej lub mniej znane damy, który w różny sposób zapisały w historii Ciechanowa. Wybór jest oczywiście bardzo subiektywny.

Z legend i historii

Dobrogniewa – legendarna małżonka równie legendarnego Ciechana, czyli założyciela naszego miasta. Urodziła mu dziesięciu synów, którzy położyli podwaliny pod potęgę przyszłego plemienia Ciechanowiców.

Hanna – córka Wszebora, komesa ciechanowskiego. Tragiczna bohaterka powieści Zygmunta Krasińskiego „Władysław Herman i jego dwór”. Porwana do Płocka i tam zamordowana. Można by ją uznać za patronkę ciechanowskich instytucji likwidowanych i przenoszonych do innych miast.

Eufemia – żona ks. mazowieckiego Siemowita. Fundatorka – razem z mężem – ciechanowskich kościołów. Aktywność tej, żyjącej w XIV w. pary, w dziedzinie budownictwa sakralnego doścignięto w Ciechanowie dopiero w drugiej połowie XX w.

Anna Danuta – Litwinka, córka Kiejstuta, siostra Witolda, żona ks. mazowieckiego Janusza. Wraz z mężem rozsławiona przez Sienkiewicza w „Krzyżakach”, bohaterka jednego z ulubionych filmów mojego dzieciństwa – „Pierścień księżnej Anny”.

Danuśka Jurandówna – któż nie wzruszył się nad jej tragicznym losem? Któż w Ciechanowie nie znał kawiarni „Danuśka”?

Bona Sforza – po śmierci męża – Zygmunta Starego dostała Ciechanów jako tzw. oprawę wdowią, a nam dała, oprócz włoszczyzny, podobno także nazwę Łydyni, Lidyni.

 W pracy i walce

Aleksandra Bąkowska – bez jej hojności Aleksander Świętochowski zdziałałby niewiele. Bez ustawy o parytetach założyła szkołę dla dziewcząt wiejskich.

Maria Skłodowska – Curie – gdyby spełniła się jej młodzieńcza miłość do Kazimierza Żórawskiego – nie byłoby ważnych odkryć i dwóch nagród Nobla.

Maria Konopnicka – Rota, Wiersz na otwarcie Domu Ludowego w Ciechanowie, ulica, dom kultury, pomniki.

Julia Kratowska – przedwojenna senator RP. Ma dziś w Ciechanowie ulicę swego imienia. Co prawda radni początkowo „przechrzcili” panią senator na „Krotowską”, ale później błąd ten naprawiono.

Zenobia Jelińska, Kazimiera Grzelak – patriotki z Armii Krajowej powieszone przez niemieckich oprawców na dziedzińcu ciechanowskiego Zamku.

Roza Robota – Żydówka, ofiara Auschwitz-Birkenau, bohaterka obozowej konspiracji.

red